Dit Begin by Geboorte – Inleiding

Hierdie kursus gaan oor ondersteuning van kinders se vroeë geletterdheids- en wiskunde-ontwikkeling in veeltalige en multikulturele omgewings.

Welkom by E-classroom- en die PETS-stiging se opknappings- en verrykingskursus, “Dit begin by geboorte”. Ons moet almal van tyd tot tyd ons onderrigvaardighede en professionele begrip opknap om te verseker dat ons nie afgesaag en verveeld, of nog erger, vervelig raak nie.

Hierdie kursus gaan oor ondersteuning van kinders se vroeë geletterdheids- en wiskunde-ontwikkeling in veeltalige en multikulturele omgewings. Geletterdheid is die grondslag van toekomstige sukses op skool en later in die lewe.

Sonder ʼn stewige grondslag in die geletterdheidsvaardighede van dink, praat, luister, lees, skryf en basiese wiskunde-konsepte is dit onmoontlik om doeltreffend in ons hedendaagse wêreld, wat deur tegnologie en sosiale media oorheers word, te funksioneer.

Dit is dus noodsaaklik dat kinders van ʼn baie jong ouderdom af met die nodige vaardighede toegerus word wat hulle in staat sal stel om die eise te hanteer wat deur hul skoolloopbaan en latere lewe aan hulle gestel word.

Die doel van hierdie kursus is om die vaardighede en begrip van onderwysers en versorgers betrokke by die vroeë ontwikkeling van baie jong kinders te verryk.

Geskep met Suid-Afrikaanse onderwysers vir Suid-Afrikaanse onderwysers.

Wie behoort hierdie kursus te volg?

Die kursus is hoofsaaklik vir voorskoolse en Grondslagfase-onderwysers, Vroeë Kinderontwikkeling-praktisyns en versorgers bedoel wat:

  • om professionele redes hul vaardigheide in die ondersteuning van vroeë geletterdheidsontwikkeling van jong kinders moet opknap en verbeter; en
  • hul begrip van die leesproses wil verbeter en hul vaardighede in die onderrig van taal in die hele kurrikulum wil verbeter.

Die kursus sal ook voordelig wees vir ouers wat in hul kinders se geletterdheidsontwikkeling belangstel, asook diegene wat hul kinders tuis onderrig.

Wat is ontluikende geletterdheid?
  • In hierdie kursus beteken ‘geletterdheid’ veel meer as die blote vermoë om te lees en skryf. Dit dek al die maniere waarop jong kinders betekenis vorm deur te dink, te bereken, te luister, te praat, hul verbeelding te gebruik, stories te vertel, te lees en te skryf.
  • Dit sluit ook in hoe kinders sin maak van basiese konsepte soos ‘hoeveel’, ‘hoe groot’, ‘hoe hoog’, ens. en van verskillende vorms: sirkels, vierkante en driehoeke.
  • Kinders begin van geboorte af geletterd raak deur ʼn kombinasie van kognitiewe ontwikkeling (namate hul breins groei en ontwikkel) en interaksie met hul omgewing (namate hulle die wêreld waarin hulle hulself bevind, ervaar).            
  • Ontluikende geletterdheid verwys na hoe jong kinders begin om te verstaan, betekenis vorm en drukwerk gebruik om te kommunikeer terwyl hulle die wêreld om hulle ontdek.
Kursusmodules (8)

Module 1: Die mondelinge tradisie. Die belang van die mondelinge tradisie en die voordele van praat vir ontluikende geletterdheid onder jong kinders. 

Module 2: Gesinne en geletterdheid. Hoekom daar elke dag vir kinders gelees moet word. Hoe om lees ʼn deel van die gesin se daaglikse lewe te maak. Die belang van lees vir plesier. Wat om te vermy wat kinders sal ontmoedig om te lees. Hoe om kinders opgewonde oor boeke te maak.

Module 3: Die leeskontinuum en ontluikende geletterdheid. Hoe kinders van geboorte af begin geletterd raak deur ʼn kombinasie van kognitiewe ontwikkeling en interaksie met hul omgewing.

Module 4: Geletterdheid en tweetaligheid, veeltaligheid en veelgeletterdheid. Wat gebeur wanneer kinders in ʼn addisionele taal leer praat, lees en skryf.

Module 5: Die skryfkontinuum. Hoe praat en leer lees en skryf onderling verband hou. Hoe om kinders aan te moedig om te lees en skryf. Skryfaktiwiteite wat hul leer sal bevorder.

Module 6: Noue verband tussen ontluikende geletterdheid en ontluikende wiskunde. Ontluikende wiskunde beskryf hoe kinders basiese wiskunde-konsepte soos ‘hoeveel’, hoe groot’, ‘hoe hoog’, ens. en verskillende vorms: sirkels, vierkante en driehoeke van geboorte en deur hul lewens heen op ʼn soortgelyke manier as waarop hulle ander geletterdheidsvaardighede aanleer, saamstel.

Module 7: Ontluikende wiskunde: Patroonherkenning, getalbegrip, meting en datahantering.

Module 8: Eindeksamen op grond van die vrae in die vasvrae.

Beginsels van die kursus

 

Hierdie kursus word deur drie hoofbeginsels gerig:

  1. Geletterdheid is ʼn sosiale en ʼn ontwikkelingspraktyk.

Dit beteken kinders leer lees deur te lees en leer skryf deur te skryf.

 

  1. Alle aspekte van taal hou onderling verband.

Kinders gebruik hul kennis van praat en luister wanneer hulle leer lees en skryf.

 

  1. ʼn Liefde vir stories en stories vertel vorm die grondslag van leer lees.

Stories is een van die belangrikste maniere waarop kinders begrip vorm.

Wat jy kan verwag
  1. Die materiaal is taakgebaseer en teksgebaseer. Dit moedig jou aan om op jou bestaande kennis en ervaring voort te bou.
  2. ʼn Boekie word saam met die kursus gebruik.
  3. Ons moedig jou aan om samewerkende leergemeenskappe te skep deur in pare en klein- en groter groepe te werk om gesprekke te hou, idees te deel en saam probleme op te los. Die kletskamer sal help om leergemeenskapsbesprekings te bevorder.
  4. Elke module word met ʼn vasvra afgesluit, wat jy met 80% moet slaag om voort te gaan. Daar is ʼn eksamen aan die einde van die kursus. Al die antwoorde op die vrae in die vasvrae en eksamen kom in die kursus voor. Alle eksamenvrae kom uit die vasvrae.
  5. Daar is geen verrassings nie!
  6. Daar is ʼn interaktiewe webtuiste met ʼn kletskamer wat onmiddellike terugvoering gee sodat jy jou begrip kan toets, aan leergemeenskapsbesprekings kan deelneem en die uitslae van jou vasvrae en eksamen kan kry.
  7. Alhoewel die verskillende modules op verskillende aspekte van ontluikende geletterdheid fokus, is dit in die werklikheid nie so duidelik afgebaken soos ʼn mens dalk sou verwag nie. Daar is aansienlike oorvleuelings en in sommige gevalle herhaling. Veeltaligheid word byvoorbeeld in besonderhede in Module 4 gedek, maar daar word in al die modules daarna verwys waar van toepassing. Dieselfde geld al die hoofonderwerpe wat in die kursus gedek word.

 

“Dit begin by geboorte” is geskep met onderwysers se voortgesette professionele ontwikkeling voor oë, en is geakkrediteer deur die Suid-Afrikaanse Raad vir Opvoeders (SARO) vir VPO-punte. 

Ná suksesvolle voltooiing van die kursus sal ʼn sertifikaat vir VPO-punte aanlyn aan jou uitgereik word.

ʼn Waarskuwing

Ons leef in ʼn veeltalige, multikulturele wêreld. Suid-Afrika is ʼn mikrokosmos van daardie wêreld, met 11 amptelike tale en aanmerklike minderhede van Shona-, Duitse, Franse, Italiaanse, Portugese, Griekse, Urdu-, Goedjarati-, Bengaalse en Kantonnese sprekers, en nog vele ander. 

“Dit begin by geboorte” poog om hierdie diversiteit te ondervang en te benut. Maar, dit is belangrik om daarop te let dat nie elke voorbeeld of praktiese oefening geskik sal wees vir elke omgewing nie. Dit sou onrealisties wees om dit te verwag. 

Deelnemers word dus aangeraai om dít wat hulle kan gebruik in hul spesifieke plaaslike en individuele omstandighede toe te pas, terwyl hulle terselfdertyd sensitief bly vir die uitdagings en geleenthede wat deur kulturele en taal-illustrasies buite hul gewone ervaring gebied word.

Daar is wel baie wat gevier kan word wat universeel is in die verwarrende warboel wat ons almal herken, maar onmoontlik vind om as die Suid-Afrikaanse kultuur te definieer. Daar is geen suiwer kulture nie, net soos daar geen suiwer tale is nie. As ons kulture en tale dus met mekaar vermeng is, moet ons mekaar verryk deur ons diversiteit openhartig te aanvaar en daaruit te leer.

Hoe moet jy die kursus benader?
  • Ten einde ten volle by die kursus te baat, stel ons voor dat jy in pare of groter groepe saam met kollegas werk wat jou belangstellings deel sodat julle jul ervarings en kundigheid kan deel. Die onderwerpe vir die leergemeenskapsbesprekings in die kletskamer sal die uitruil van idees bevorder.
  • Ons moedig samewerkende leer aan. Dit maak die leerproses nie net aangenamer nie, maar sal jou ook help om gefokus en gemotiveerd te bly.
  • ʼn Groot uitdaging verbonde aan aanlyn kursusse is om fokus te behou en gemotiveerd te bly.
  • In party van die oefeninge word aanvaar dat jy nie heeltemal op jou eie werk nie. Daar word aangeneem dat jy deel is van ʼn professionele leergemeenskap, hetsy in jou skool of as deel van ʼn ander onderwysgemeenskap.
  • Die struktuur, lidmaatskap en gereeldheid van ʼn professionele leergemeenskap se vergaderings moet deur die lede bepaal word.
  • As jy nie deel van ʼn professionele leergemeenskap is nie, kan jy werklik baat vind by blote gesprekke oor die oefeninge met jou kollegas of met die ouers van die kinders in jou klas.
  • Benewens stigting van of aansluiting by ʼn leergemeenskap, is dit raadsaam om ʼn joernaal by te hou. Gebruik dit om aantekeninge oor elke module te maak en punte neer te skryf wat in jou leergemeenskap se besprekings gemaak is.
  • So ʼn joernaal sal jou help om jou begrip, lesbeplanning en klaskamerbestuur te verbeter. Dit sal uiters waardevol wees om die grootste voordele uit die interaktiewe oefeninge te verkry.
Hoe lank duur die kursus?
  • Die duur van die kursus sal van jou afhang en van hoeveel moeite jy bereid is om in te span.
  • Dit kan ongeveer 60 tot 70 uur neem om die kursus te voltooi.
  • Dit kan egter aansienlik wissel na gelang van die toewyding en ondersteuning van jou leergemeenskap.
  • Daar is geen spertye nie.

ERKENNINGS

 

Die kursus is gegrond op die materiaal van die Training for Early Literacy Learning (TELL)-projek, wat ʼn vennootskap tussen die Project for the Study of Alternative Education in South Africa (PRAESA) en die National Centre for Language and Literacy by die Universiteit van Reading was. Dit is opgestel in ʼn poging om die gehalte van geletterdheids- en tweetalige onderrig in Suid-Afrika te verbeter deur die ontwikkeling van praktiese opleidingsmateriaal onderstut deur betekenisgebaseerde teorieë en pedagogieë vir aanvanklike en indiens-onderwyseropleiding.

Dankie aan prof Carole Bloch van PRAESA (http://www.praesa.org.za), wie se begrip en werk in vroeë geletterdheid gelei het tot die ontstaan van die TELL-projek en wat “Dit begin by geboorte” toestemming gegee het om die materiaal te gebruik. Dankie ook aan haar en die PRAESA-span vir die gebruik van die materiaal van die Nal’ibali Reading for Enjoyment-veldtog (https://nalibali.org), gestig en aangevoor deur PRAESA in vennootskap met die DG Murray Trust. ʼn Groot dankie ook aan Arabella Koopman van PRAESA, wat al die kursusinhoud nagegaan het.

Margie Owen-Smith, ʼn toonaangewende kundige op die gebied van veeltalige leer en onderrig in Suid-Afrika, was goedgunstig met haar advies en voorstelle vir verbetering van die teks.

Die inhoud oor ontluikende wiskunde is gegrond op Making Maths Really Count deur dr Susan Scoffin van die Ontario Institute for Studies in Education by die Universiteit van Toronto. Mary Debrick (PETS-stigting) het noodsaaklike wiskundige kundigheid gebied.

Afrikaanse vertaling deur Laetitia Bedeker: laetitiam@webmail.co.za.

Die kursus is gegrond op bewese materiaal en navorsing, An alternative approach to in-service teacher education and professional development, wat in opdrag van die WKOD (2012–2016) uitgevoer is, en is deur die PETS-stigting onder praktiserende onderwysers in die Barrydale Onderwyslaboratorium getoets: Derek Joubert (Net vir Pret), Peter Takelo (Net vir Pret), Elton Esau (Net vir Pret), Jean Rall (Vleiplaas Laerskool), Francinia Herdien (Vleiplaas Laerskool), Leandri van Deventer (Akkerboom Laerskool), Alina Kheo (Akkerboom Laerskool), Renaldo Claassen (BF Oosthuisen Laerskool), Willecia Riddles (BF Oosthuisen Laerskool), Marita Marais (BF Oosthuisen Laerskool) en Jaco Windvogel (BF Oosthuisen Laerskool).

Video’s deur Riceboy Film Productions. Video-redigering deur Priest Post Production. 

Aanlyn leerplatform: Pluto Education: www.mypluto.co.za 

Cindy Tyrell: Kidzpositive Bead Work Project: www.kidzpositive.org

Spesiale dank aan Josi Frater, Xanthe Williams en Joel Joffe, wie se rojale finansiële ondersteuning “Dit begin by geboorte” moontlik gemaak het. En natuurlik, aan Ruthie en Milo, vir hulle belangrike bydrae. 

If you require any information on COVID-19, go to sacoronavirus.co.za